100 jaar Niko Tinbergen
Lezingen
Zondag 15 april jl. organiseerde de Universiteit Leiden, in samenwerking met Museum Boerhaave, NRC Handelsblad, Naturalis en de familie Tinbergen een dag in het teken van de moderne gedragsbiologie, ter ere van de 100ste geboortedag van Niko Tinbergen, Nobelprijswinnaar en grondlegger van dit vakgebied. De 1600 bezoekers konden naast van het mooie weer, ook genieten van een tentoonstelling gewijd aan Niko Tinbergen en zijn onderzoek, en niet in de laatste plaats van een tweetal lezingen.
De eerste lezing kwam van prof. Johan Bolhuis, Hoogleraar in de gedragsbiologie aan de Universiteit Utrecht. Hij sprak over de bioloog Niko Tinbergen en over de directe en indirecte invloed die zijn denkbeelden hebben gehad op de ethologie, in zijn lezing "Niko Tinbergen en de moderne gedragsbiologie". Voornamelijk merkte hij op dat de vier vragen van Tinbergen, die gesteld dienen te worden om het gedrag van dieren te doorgronden en verklaren (wat veroorzaakt het gedrag fysiek, hoe ontwikkelt het gedrag zich door de tijd, hoe verhoudt het gedrag zich tot gedrag van nauwverwante soorten, op welke manier draagt het gedrag bij aan de overlevings- en voortplantingskansen), na een tijd van verminderde aandacht weer in opkomst zijn. Ook waarschuwde hij voor de mogelijke fouten die te maken zijn bij het toepassen van deze vragen in de onderzoekspraktijk.
De tweede lezing, van prof. Frans de Waal, C.H. Chandler Professor of Primate Behaviour, dept. of Psychology, Emory University en Directeur Living Links Center, Yerkes National Primate Research Center, droeg de titel "Homo homini lupus? Primatengedrag en de oorsprong van moraal". In deze lezing zette professor de Waal uiteen hoe volgens hem de mens aan zijn moraal komt. Deze zou, in tegenstelling tot wat de zogenaamde Vernis-theoretici beweren, niet ontsproten zijn aan de menselijke reden, maar zijn oorsprong vinden in sociale emoties, die naast bij de mens, in nagenoeg alle zoogdieren, en wellicht ook vogels, in meer of mindere mate terug te vinden zijn.
Na de lezing werden er door studenten van alle faculteiten van de Universiteit Leiden vragen gesteld aan de spreker, waarna er gelegenheid bestond boeken te laten signeren door Frans de Waal, die daarvoor plaats had genomen aan het werkbureau van Niko Tinbergen.
Streaming video
Door op onderstaande links te klikken kunt u de videoregistraties van de lezingen van Frans de Waal en Johan Bolhuis via internet bekijken.
- "Niko Tinbergen", Johan Bolhuis, 15 april 2007
- "HOMO HOMINI LUPUS", Frans de Waal, 15 april 2007